Prof. Dr. Abdülkadir Dağlar
(Töreli Türk Edebiyâtı Araştırmacısı)
Aslen Çaykaralı bir âilenin ferdi olarak 1975 yılında İstanbul’da doğdu. İlk ve orta öğrenimini İstanbul’da tamamladı. Ege Üniversitesi’nden 1998 yılında lisans (Münşe’ât-ı Azîziyye), 2001 yılında yüksek lisans (Şeyhülislâm Ebussuûd Efendi’nin Türkçe Mektupları); Erciyes Üniversitesi’nden de 2010 yılında doktora (Şem‘î Şem‘ullâh Şerh-i Mesnevî -1. Cilt-) diplomalarını aldı. 2020 yılında Doçent, 2025 yılında da Profesör unvânını kullanmaya hak kazandı. 2000-2004 yılları arasında İstanbul’da MEB öğretmeni olarak çalıştı. 2004-2021 yılları arasında ise Erciyes Üniversitesi’nde Dîvân edebiyâtı alanında çalışmalar yaptı. 2021 Haziran’ından beri de Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde çalışmaktadır.
Bolu’daki çalışmalarını Töreli Fikir Meclisi muhîtindeki arkadaşlarıyla “Töreli Türk Edebiyâtı” çatısı altında yürütmektedir. Husûsiyetle de Dîvân şiiri geleneğinin mâhiyeti ile ilgilenmektedir.
Ensar Neşriyat tarafından yayımlanan Şak Şık Şakâyık -Töreli İştikâk Denemeleri- adlı eseri, Türkiye Yazarlar Birliği tarafından “Dil” dalında 2025 yılı “Yılın Yazar, Fikir Adamı ve Sanatçıları” ödülüne lâyık görüldü.
“Cibâlî” mahlasını kullanmaktadır.
-
VARLIKTA BARIŞ VAR
VARLIKTA BARIŞ VAR İbrahim Kalın hocanın Heidegger’in Kulübesine Yolculuk kitâbını okuduğum şu günlerde kadîm “varlık” -vücûd- mes’elesi ile yeniden hemhâl oluyorum… Varlık karşısında “var”ın, -yânî mevcûdun- hikmeti ve hükmü nedir, anlamaya çalışıyorum… Bu sabâh da hocam Mustafa Öner’in, üniversite tahsîlimin ilk yıllarında henüz yeni yayımlandığında…
Devamını Oku » -
Dîn Töre ve Medeniyet Etrâfında Kısa Bir Temâşâ
Dîn Töre ve Medeniyet Etrâfında Kısa Bir Temâşâ Zaman zaman kimi kavramların kullanımında çeşitli kargaşalar meydâna gelebilir; bu, bir dilin târihî seyrüseferinde karşılaştığı tabîî aksaklıklardan sayılır… Bu türden kargaşalar, dil evreninde kısmen yâhut tamâmen mübhemiyete ve muğlakıyete yol açabilmektedir… Kimi zaman, bütün bunların müsebbibi, –âmiyâne…
Devamını Oku » -
Feth ≈ Ferah ≈ Ferec ≈ Cerh ≈ Şerh Kelimelerine Dâir
Feth ≈ Ferah ≈ Ferec ≈ Cerh ≈ Şerh Kelimelerine Dâir -Töreli İştikâk -21- İştikâk… İştikâk-ı Kebîr… İştikâk-ı Ekber… İştikâk, bir üçlü masdardan –yânî kökten– aynı harflerle ve bu harflerin aynı sıralanışla türeyiş ve türevlenişini anlamaya ve anlatmaya çalışır… İştikâk-ı Kebîr, yânî “büyük iştikâk”, harfleri…
Devamını Oku » -
Nefk ~ Nefak ~ Nifâk Kelimelerine Dâir
Nefk ~ Nefak ~ Nifâk Kelimelerine Dâir -Töreli İştikâk -20- Zelzele… Deprem… “İzâ zulzileti’l-arzu zilzâlehâ. (Yeryüzü şiddetli bir depremle sarsıldığında.)” âyetiyle başlar, Zilzâl Sûresi, kıyâmet gününün Kur’ân-ı Kerîm’deki tasvirlerinden birisidir bu… Bu zelzeleyi “zelzele-yi ekber” (en büyük deprem) ifâdesiyle nitelendirmek mümkündür… Ancak, kıyâmet gününden önce,…
Devamını Oku » -
Vecd ~ Vicdân ~ Vücûd Kelimelerine Dâir
Vecd ~ Vicdân ~ Vücûd Kelimelerine Dâir -Töreli İştikâk -18- “Men talebe ve cedde vecede…” diye bir kelâm-ı kibâr var ki “Bir şeyi isteyen ve onu gayretle arayan kişi sonunda onu bulur…” anlamına gelir… İştikâk da böyledir, kimi zaman bir ömür sürer bir kelimenin peşindeki…
Devamını Oku » -
Şakk ~ Şıkk ~ Şekâ’ik Kelimelerine Dâir
Şakk ~ Şıkk ~ Şekâ’ik Kelimelerine Dâir -Töreli İştikâk -17- Bir kelimenin türeyiş ve türevleniş mâcerâsını öğrenmeye, anlamaya; bu mâcerâda hangi kelimelerle kökteşlik ve yoldaşlık alâkası gösterdiğini görmeye; bu arada, bu kökteş ve yoldaş kelimelerin kavram-anlam alanını ortaya çıkarmaya çalışma ameliyesidir, “töreli iştikâk”… Bu yazıda…
Devamını Oku » -
Sefer ~ Sifr ~ Süfre Kelimelerine Dâir
Sefer ~ Sifr ~ Süfre Kelimelerine Dâir -Töreli İştikâk -16- Kavram atkıları, kelime çözgüleriyle ilmek ilmek dokunur; böylece mânâlar evrenini sarıp kuşatan yekpâre geniş bir kilim meydâna gelir… Envâî türlü nakışları ile bu kilim, devran döndüğü, beşeriyetin lisânı ve tefekkürü de yaşadığı müddetçe dokunmaya, mânâ…
Devamını Oku » -
Basar ~ Basîret ~ Tabsıra Kelimelerine Dâir
Basar ~ Basîret ~ Tabsıra Kelimelerine Dâir -Töreli İştikâk -15- Bir beşer olarak insânı mefhumların ve kelimelerin “hakîkat alanı”na taşımayı şiâr edinmiş, ilmî ve irfânî bir ameliyedir, töreli iştikâk… Kadim, fıtrî ve töreli her kavrama, her eyleme âit kelimeler, hakîkî birer izlek olarak tâkîb edildiklerinde…
Devamını Oku » -
Halâs ~ Hulûs ~ Hulâsa Kelimelerine Dâir
Halâs ~ Hulûs ~ Hulâsa Kelimelerine Dâir -Töreli İştikâk -14- Töreli iştikâk, kavramlarla kavramlar, kelimelerle kelimeler arasındaki hâlis kökteşlik ve soy-sop alâkalarını araştırıp soruşturan bir ameliyedir… Bu, kavramların, kelimelerin türeyiş ve türevleniş töresini keşf etme gâyesine yönelen bir gayretle mümkün olabilir… Bu yazı çerçevesinde de…
Devamını Oku » -
Rûh ~ Râhat ~ Reyhân ~ Rîh Kelimelerine Dâir
Rûh ~ Râhat ~ Reyhân ~ Rîh Kelimelerine Dâir -Töreli İştikâk -13- Bütün rûhlar, o ilk rûhun nûrundan yaratılmış ve üfürülmüştür… O ilk rûhtan, yânî Nûr-ı Muhammedî’nin rûhundan… Dolayısıyla, –diğer tüm varlık, kavram ve kelimelerde olduğu gibi– rûh, râhat, reyhân, rîh kelimeleri de o Muhammedî…
Devamını Oku »