Prof. Dr. Abdülkadir Dağlar
(Töreli Türk Edebiyâtı Araştırmacısı)
Aslen Çaykaralı bir âilenin ferdi olarak 1975 yılında İstanbul’da doğdu. İlk ve orta öğrenimini İstanbul’da tamamladı. Ege Üniversitesi’nden 1998 yılında lisans (Münşe’ât-ı Azîziyye), 2001 yılında yüksek lisans (Şeyhülislâm Ebussuûd Efendi’nin Türkçe Mektupları); Erciyes Üniversitesi’nden de 2010 yılında doktora (Şem‘î Şem‘ullâh Şerh-i Mesnevî -1. Cilt-) diplomalarını aldı. 2020 yılında Doçent, 2025 yılında da Profesör unvânını kullanmaya hak kazandı. 2000-2004 yılları arasında İstanbul’da MEB öğretmeni olarak çalıştı. 2004-2021 yılları arasında ise Erciyes Üniversitesi’nde Dîvân edebiyâtı alanında çalışmalar yaptı. 2021 Haziran’ından beri de Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde çalışmaktadır.
Bolu’daki çalışmalarını Töreli Fikir Meclisi muhîtindeki arkadaşlarıyla “Töreli Türk Edebiyâtı” çatısı altında yürütmektedir. Husûsiyetle de Dîvân şiiri geleneğinin mâhiyeti ile ilgilenmektedir.
Ensar Neşriyat tarafından yayımlanan Şak Şık Şakâyık -Töreli İştikâk Denemeleri- adlı eseri, Türkiye Yazarlar Birliği tarafından “Dil” dalında 2025 yılı “Yılın Yazar, Fikir Adamı ve Sanatçıları” ödülüne lâyık görüldü.
“Cibâlî” mahlasını kullanmaktadır.
-
Beşer ~ Beşâret Kelimelerine Dâir
TÖRELİ İŞTİKÂK – 60 Beşer ~ Beşâret Kelimelerine Dâir Töreli türeyiş nazariyâtı dâiresindeki insan tasavvuru, Hazret-i Muhammed –sallallâhu aleyhi ve sellem– efendimizi ebu’l-ervâh yâni “rûhların atası”, Hazret-i Âdem -aleyhisselâm– atamızı ise ebu’l-eşbâh yâni “cisimlerin/bedenlerin atası” saymaktadır… Buna göre denilebilir ki, Âdem atamızın rûhu Peygamber efendimizin…
Devamını Oku » -
Nisâ ~ Nisyân ≈ Üns ~ İnsân Kelimelerine Dâir
TÖRELİ İŞTİKÂK – 59 Nisâ ~ Nisyân ≈ Üns ~ İnsân Kelimelerine Dâir “Âdem Ata’ya Havvâ Ana’ya ve insâniyyetin te’mînâtı bütün sâliha kadınlara…” Töreli iştikâkın en mânidâr olanları, hiç şüphesiz bizâtihî töreye ve türeyişe dâir kelimeler ve kavramlar etrâfında olanlarıdır… Töre ise, Âdem Ata’nın –aleyhisselâm–…
Devamını Oku » -
Töredeki Mûsıkî yâhut Müzikteki Töre
Töredeki Mûsıkî yâhut Müzikteki Töre Tüm san‘atları birbirine bağlayan iki töreli unsur var; bunlardan biri “dil”, diğeri ise “âhenk”tir… Dilsiz san‘at eserleri nasıl lâl iseler, derûnî bir âhengi işittiremeyen san‘at eserleri de ölü sayılırlar… Mîmârîdeki âhenk, şiirdeki âhenk, hüsn-i hattaki âhenk, tezhipteki âhenk… Bütün bu…
Devamını Oku » -
Değirmen Durmaz Bu İpte
Değirmen Durmaz Bu İpte -Nasreddîn Hoca Şerhi – 14- -Bolu yârânından Mustafa Yakışır kardeşime bâkî muhabbetlerimle…- * Deyimler, bir hikâyenin, bir kıssanın, bir latîfenin, bir şiirin yansıttığı geniş anlamlar ve yorumlar dünyâsının aynaları sayılırlar… Kâinâta, dünyâya, hayâta dâir töreli yorumların vecîz ifâdeleridir, deyimler… Bir kesin…
Devamını Oku » -
AL DELİDEN USLU HABER
Al Deliden Uslu Haber -Nasreddîn Hoca Şerhi – 13- –Balkanlar’ın al kanlarıyla yaşayan Ertuğrul Karakuş kardeşime bâkî muhabbetlerimle ithâf olunur…– * Töreli edebiyat, latif bir sohbet ve zarif bir nasîhat edebiyâtıdır… Töresözlerinden masallarına, destanlarından menkıbelerine, latîfelerinden hikâyelerine, türkülerinden şiirlerine şifâhî ve kitâbî töreli edebî mahsullerin…
Devamını Oku » -
Rahm ~ Rahmân ~ Rahmet Kelimelerine Dâir
TÖRELİ İŞTİKÂK – 58 Rahm ~ Rahmân ~ Rahmet Kelimelerine Dâir -Narin Güran’a ve Sıla Yeniçeri’ye ve yeryüzünde katledilen milyonlarca mâsum çocuğa…- Bismillâhirrahmânirrahîm… Rahmetiyle yarattığı kullarını merhametiyle yaşatan Allâh’ın adıyla… İnsanoğlunu beşeriyyetin ve ubûdiyyetin yatay düzleminden ulûhiyyetin dikey düzlemine yönelten dikkatin adıdır, töreli tefekkür… Yaratılışın…
Devamını Oku » -
Sükûta Dâirdir
Sükûta Dâirdir Sükût, gönlün dilidir, gönülden geçenlerin dilidir… Sükût, aşkın dilidir, âşıkların tercümân-ı ahvâlidir… Sükût, hâlin dilidir, eylemlerle amellerin dilidir… Sükût, hayretin dilidir, hayranların anlaşma vâsıtasıdır… Sükût, akl-ı ma‘âdın dilidir, akl-ı ma‘âş sâhipleri îtibâr etmez… Sükût, bedenleri susturup canları söyleştiren dildir… Sükût, en sağlam duruşlu…
Devamını Oku » -
Ögenin Töreli Aklı
Ögenin Töreli Aklı -Nasreddîn Hoca Şerhi – 12- –Yâr-ı gârım Erhan Çapraz kardeşime bâkî muhabbetlerimle ithâf olunur…– * Öge kimdir..? Meselâ, Nasreddîn Hoca, kâmil bir Türk ögesidir… Töre dilini derleyip aktaran Kâşgarlı Mahmûd’a göre, halkın akıl danışıp öğüt aldığı, yaşını başını almış, cemiyet içerisinde tecrübe…
Devamını Oku » -
Nasb ~ Nisâb ~ Nasîb Kelimelerine Dâir
TÖRELİ İŞTİKÂK – 57 Nasb ~ Nisâb ~ Nasîb Kelimelerine Dâir -Muhterem hocam Mustafa Arslanoğlu beyefendiye hürmet ve muhabbetle ithâf olunur…- Kelimelerin yatay dünyâsından mefhumların dikey dünyâsına yükseliş, bir nasîb meselesidir… Bu yükselme gerçekleşecek mi, gerçekleşecekse bu ne kadar ve hangi ölçüde olacak, bunlar nasîb…
Devamını Oku » -
KÜRKÜN YEDİĞİ
Kürkün Yediği -Nasreddîn Hoca Şerhi – 11- * Zarfın, mazrufla alâkası nedir, nasıl olmalıdır..? Vaktiyle bir yazımızda zarâfete dâir şunları söylemişiz: “Zarâfet, mazrûfu kendine has zarfıyla sunma san‘atındaki ustalıktır… Zarâfet, her mazrûfun, kendine has bir zarfının olduğunu ve ancak kendi zarfında kâmil ve en güzel…
Devamını Oku »